Er gaat niets boven Groningen, dat is bekend. Toch zijn er nogal wat schrijvers die in Groningen hebben gestudeerd of er zelfs geboren en getogen zijn en die stad en provincie hebben verruild voor Amsterdam. ‘Woaromdatten?’ is de vraag die centraal staat in deze nieuwe serie korte interviews.
Louis Stiller is vooral non-fictieschrijver. Hij heeft reisboeken en essays geschreven, schrijft over creatief schrijven en over Amsterdamse bomen, maar ook over het Hogeland en het Groninger Gas en kortgeleden is Bat is Oet verschenen over de IJsclub Warffum. Stiller is niet alleen schrijver maar ook onderzoeker, uitgever, scenarist en nog veel meer. Eigenlijk is hij een halve Boetn Grunneger, want hij woont half-om-half in Amsterdam en op het Hogeland van Groningen.
Is je schrijfcarrière in het noorden geboren?
De schrijfcarrière van Louis Stiller is zeker in Groningen geboren, net als hijzelf. Hij groeit op in Roden waar hij in de jaren ’70 lid is van een sprankelend oecumenisch jeugdclubje en ook op de middelbare school ruimte heeft en neemt om meer te doen dan leren voor schoolvakken. Hij schrijft in die tijd als bovenbouwleerling toneelstukjes en cabaretteksten die opgevoerd worden in de aula van de kerk. Het ‘echte’ schrijven begint als hij de studie Nederlands aan de RUG start en begin jaren ’80 samen met laterejaars Gert-Jan Schoonhoven het literaire tijdschrift De Sleur opricht en uitgeeft, volgens Wikipedia een ‘underground periodiek’. Het tijdschrift verschijnt tweemaandelijks, wordt verkocht in de aula van het toenmalige alfagebouw aan de Grote Kruisstraat en bij vijftien boekwinkels in de stad! Er staan vooral eigen gedichten en verhalen in, maar memorabel is de inzending van een ambitieuze tiener uit Alkmaar: Joost Zwagerman. Stiller studeert af in 1984. Het is de tijd van ‘Koos Werkeloos’; er is geen werk voor afgestudeerde academici.
Ben je vanwege je schrijfcarrière van Groningen naar Amsterdam getogen?
Werkloos zijn kun je overal, dus waarom niet naar Amsterdam verhuisd? Er dient zich woonruimte aan en omdat Stiller een typediploma heeft en zich voor zijn Sleur-tijdschrift als een van de eersten heeft bekwaamd in werken met een computer, krijgt hij via uitzendwerk een baantje bij het eerste PC-tijdschrift van Nederland. Hij is niet per se voor een schrijfcarrière naar Amsterdam getogen, maar een ‘berekende gok’ is het wel en dankzij deze stap rolt hij naadloos de schrijfwereld in. Uit behoefte aan vrijheid in wat, waarover en voor wie te schrijven zegt hij zijn vaste aanstelling op en wordt hij freelancer. Hij krijgt een computercolumn in de HP en schrijft al snel over veel meer dan alleen de tekstverwerker en computerzaken. In 1991 wint hij de ECI-essayprijs met zijn essay over lezen in de toekomst.
Is de verandering van woonomgeving inhoudelijk in je werk terug te zien?
De verandering van woonomgeving is duidelijk in Stillers werk terug te zien. Er verschijnen in de jaren ’90 reisboeken over onder andere Vietnam en Thailand en ook diverse boeken en projecten over Amsterdam zoals het Amsterdamse bomenboek en in een Leesbaar Laaglanduitgave Leesbaar Amsterdam,opgebouwd uit literaire citaten van bekende schrijvers in straten, pleinen en grachten. In Amsterdam wonen verwijdt de blik, stelt Stiller, en een wijde blik verruimt het denken. Je bent in deze stad meer in de wereld, internationale lijntjes zijn korter en het is hier dynamischer. Paradoxaal genoeg is het aan Stillers Amsterdamse vrouw te danken dat hij alweer twintig jaar óók in Groningen woont. Stiller zou niet zonder Amsterdam willen, maar houdt van beide werelden. Hij ervaart daarnaast met de jaren steeds meer dat elke kleine wereld een grote wereld in zich heeft, zoals blijkt in Sporen door het Hogeland (over de spoorlijn Sauwerd-Roodeschool) en in het eerdergenoemde jubileumboek van de ijsclub Warffum. En wat over Amsterdam geschreven kan, kan over Groningen ook: Leesbaar Groningen, met meer dan 600 literaire citaten van een kleine 300 schrijvers, dichters en zangers over de provincie en de stad Groningen, zou iedereen in huis moeten hebben!
Door: Joke Aartsen
Andere schrijvers in deze serie:
