Beeld: Reyer Boxem
Première Roemtes tussen lienen / Rüümte tüsken riegen
Vier schrijvers, twee uit Nederland en twee uit Duitsland, gingen voor deze voorstelling met elkaar in gesprek over de rol van de streektaal in hun literaire werk. Startpunt was de bundel Vervrömd van de dit jaar gestorven dichter, zanger en streektaalpromotor Henk Scholte. Ze lazen de gedichten en gebruikten dit als springplank (of misschien: afzetpunt) voor eigen nieuw werk. Hierin laten ze zien dat de streektaal prima in een moderne, literaire jas past en dat die taal interessante impulsen geven aan wat ze willen vertellen.
Op zondag – de laatste dag van poëziefestival Dichters in de Prinsentuin – luisterden we bij Pictura naar Gesche Gloystein, Sacha Landkroon, Arne Lentföhr en Willemijn van de Walle. Eindregie van dit project was in handen van Theo de Groot.
Roemtes tussen lienen / Rüümte tüsken riegen is een coproductie van NOORDWOORD, Centrum voor Groninger Taal en Cultuur en Emsländische Landschaft.
Het project wordt mogelijk gemaakt door het Interreg-programma Deutschland-Nederland en zijn programmapartners en wordt medegefinancierd door de Europese Unie (EU).
Hieronder lees je enkele teksten die zijn voortgekomen uit het project ‘Roemtes tussen lienen / Rüümte tüsken riegen’.
Euvelmoud
Mien noaber is oet de tied goan
Zien schoenen staan onder de kapstok
Peukje op toafel
Alle klaier nog in de kast
De deur die wacht totdat hij thuus komt
Maar het hoes is geen thoes meer
Al is ‘t adres hetzelfde geblieven
De dood weet ons allemaal te vinden
We zijn ten dode opgeschrieven
Mien buuf schopt alle post met zien noam door de hal
De enige die sneller is dan de koart met zwarte raand
De blauwe enveloppenverstuurder
Over dat wat je betoalen moet
Geen symbolisch bedrag om de styx over te steken
Maar koude procedures in gang gezet door zacht typende fikken
Anonieme toetsenborden galmen door dorre kantoortoene
Hier groeit niets dan roet
Oetpoesen en verdrait gaan nait met mekoar
Ze zingt alleen maar zaacht
Ze woonden soamen in n hoeske
Het echoot alleen maar
In dat wat een thoes was
Twee levens onder een glazen stolp met gedien
Routines hoorbaar door muren
Meziek, laggen, iesblokjes tingelen in een glaas
t Het mooi west
Vertellen we elkaar
Het is beter zo
Ze twievelt daaraan
In dat huuske komt het nooit meer goud
De deur wacht op het bordje te koop
Zou geboren worden
In de tied goan kunnen zijn?
De pijn zit in dat tussenlaand
Want voor zij die achterblijft
Zou de tied stil mogen stoan
Om te vuilen dat het woarhaid is
En zet zie op de kalender
Een kroesje achter sien noam
Door: Willemijn van de Walle
Votsoezen
Afstand maakt de dingen helder
Een stap naar achteren
Een nachtje erover slapen
Afstand zet de verbeelding aan het werk
Het ongrijpbare van dat wat je niet ziet
Vul je in met eigen gedachten
Wie van dichtbij iemand ziet
Ontdekt de putten, poriën, zure ochtendadem
De steken die zijn laten vallen
Neem dan de verre vriend
Iemand die je kan bewonderen
Iemand die nooit helemaal echt zal zijn
Als de ruimte te groot is voor oogcontact
Wordt een mens op afstand al snel een held
Of iemand waarvoor je je schouders ophaalt
Ergens willen we zo graag echt
Dat iemand bijzonder gewoon is gebleven
Of duizenden kilometers verderop ook koekjes eet bij de thee
Sluit je ogen niet
Afstand is een illusie
De drek, we staan er middenin
Dichtbij op een scherm
Toont zich een kind
Gesplitst in tweeën
Romp met uitgestrekte armen
Benen verderop in het gras
Hoe echt wil je het hebben
Door: Willemijn van de Walle
Votsoezen – Vertaling Theo de Groot
Oafstand moakt zoaken kloarder
n Stap noar achtern
n naacht derover sloapen
Oafstand zet verbeeldens aan t waark
t Ongriepboare van dat wast nait zugst
vulst ien mit aigen gedachten
Wel van dichtbie ain zugt
Ontdekt de putten, poriën, zoere ochtendoam
De steken dij vallen binnen
Neem din de vrund van wiedvot
Ain dijstoe bewondern kinst
Ain dij noeit haaildaail echt wesen zel
As roemte te groot is veur oogcontact
Wordt n mins op oafstand al snel n held
Of ain woarst scholders veur optrekst
Wie willen aargens zo groag echt
Dat ain biezunder aaldoags bleven is
Of doezenden kilometers ook kniepertjes et bie thee
Sluut dien ogen nait
Oafstand is n illusie
De drek, wie stoan der middenmaank
Dichtbie op n schaarm
Toont zug n kiend
Splitst ien twijen
Romp mit aarms oetstrekt
Bainen verderop ien t gras
Hou echt wilst t hebben
N Stroom
Dat gifft keen Buten mehr
keen Binnen un Buten mehr
nich in uns nich up’t Land
Süh: De Witten Wiever
kaamt ut de Huken
ut de Schadden
de Wiesen Wiever
treckt den Nevel över de Grenz
as en witte Deek
ünner de wi uns mööt
ünner de wi samenkaamt
wo de Tied tosamen ströömt
güstern un vundaag
Dat gifft keen Buten mehr
keen Binnen un Buten mehr
Laat uns den Stroom söken
de in beid Richten löppt
de beid Kanten up geiht
laat uns dat Leven finden
laat uns över dat Leven schrieven
up de witte Deek över uns
up dat witte Papeer
Sieden üm Sieden kunn ik di schrieven
vull vun Wöör de wi ni utspraken hebbt
un ik drööm vun’n Snee de över uns liggt
as weren wi all ut de Tied kamen
Sieden üm Sieden up dat witte Papeer
dat drifft so licht fort mit den Wind:
Dat gifft keen Buten mehr
keen Binnen un Buten mehr
Süh: De Stroom ut de See
vör un torüüg vör un torüüg
gegen de Tied wiet in dat Land
un an dat Över
dichtbi an’t Water
Hüüs mit rode Tegels
so wiet dat Oog sehn kann
un achter den Tuun achter de Heck
verslingt de Klimmup Muern un Land
un luert achter uns wenn dat Düüster röppt
man up den hogen Meddag noch
strahlt all Muern witt un weet ni
vun de Placken wo
de Schadden slöppt
un de Padden sik uplööst
Dat gifft keen Buten mehr
keen Binnen un Buten mehr
wenn du den Spegel kaputt sleist
wasst ut de Schörven dusend nie
ut de Fragmenten bekiekt di een Oog
e pluribus unum
un all wat wi maakt is as Steen
de wi in dat Water fallen laat
un de See hett dor nix vun merkt
un elken Steen betahlst du mit en annern
Dat gifft keen Buten mehr
keen Binnen un Buten mehr
Laat mi di hoog över de Welt trecken
an dünnen Draht een twee dree
hangt ünner uns dat Land an uns Ogen
un süh: all wat wi wünscht
is hier en Droom
achterlaat Footstappen in’n Snee
de fullen is as Schörven
as vun Neandertalers
as vun Dinosauriers
un de Paläontologen
plackt bunte Feddern up uns
üm över uns to ordelen
Dat gifft keen Buten mehr
keen Binnen un Buten mehr
un in uns liggt en depen Kolk
wo all de Bichten tohopen kaamt
wat wi uns to bekennen nich truut hebbt
un all de Lövnissen de wi löövt
un nich holden hebbt
un all de Tranen de jemand hett wenen müsst
un hett ehr doch ni weent
Dat gifft keen Buten mehr
keen Binnen un Buten mehr
Wi sünd dat Land un
dat Land sünd wi
open un wiet
un de Heven över uns
de Heven in uns Hart
de Heven is denn
uns allerletzte Grenz
——
Schadden – Schaduw
Wöör – Woorden
Lövnis – Belofte
Door: Arne Lentföhr
Waddenbank
Op en Pleck tüschen de Tieden
Bräsig dööst de Seehond
Drömelig drievend sitt ik
Atlantis op en Waddenbank
Tempel ut Musseln
Opdreven van Bulgen un Bulgen
Jümmerto trekkt de Wulken deep
Schlichtswart glient de Grond
Tiet langtrocken as Kaugummi
Watertungen lickt an Sand
Warrt Priele, warrt See
Ünnergahn is mien lütt Eiland
Kann nich blieven
Laat mi verder drieven
Un vergahn is mien Atlantis
Door: Gesche Gloystein
Fastholln
Wo lütt Fööt löppt
Wo du „Nee“ seggst
Wo dien blaue Ogen
Full van Tranen staht
Wo lütt Kind schlöppt
Wo dien Hoor s`morgens kruus is
Wo dien Ogen un dien Arms seggt
„Hol mi fast“
Wo du Wöör verdreihst
Un en Wunnerspraak snacken deist
Will ik di fastholln
Man dat lütt Kind
Is blots to Besöök
As dat Neeborn
As dat Söögkind
Kann nich blieven
Kann keen holln
Man di kann ik holln
Mien Kind
Ik hol di fast
Un mi is as hol ik noch
Dat lütte Kind
Dat Söögkind
De Minschen, de wi sünd
Door: Gesche Gloystein